اصل 7 از ۱۳

خلاقیت و آفرینش

خلاقیت و آفرینش به دانش‌آموز کمک می‌کند تا با نگاهی نو، ایده‌های تازه خلق کند، برای مسائل راه‌حل‌های متفاوت بیابد و توانایی‌های خود را در مسیر نوآوری و پیشرفت به کار گیرد. این اصل، زمینه‌ساز پرورش ذهنی پویا، خلاق و آینده‌ساز است.

خلاقیت و آفرینش

معرفی اصل

خلاقیت، توانایی اندیشیدن به شیوه‌ای متفاوت و ارائه راه‌حل‌های نو برای مسائل گوناگون است. انسان خلاق تنها به دانسته‌های گذشته اکتفا نمی‌کند، بلکه با مشاهده، تجربه، تفکر و ترکیب ایده‌های مختلف، راه‌های تازه‌ای برای پیشرفت و حل مشکلات پیدا می‌کند. آفرینش نیز نتیجه به‌کارگیری همین توانایی در تولید یک فکر، اثر، محصول یا روش جدید است.

هر نوجوان استعداد خلاقیت را در وجود خود دارد و اگر در محیطی مناسب قرار گیرد، می‌تواند این توانایی را شکوفا کند. مدرسه باید فضایی فراهم آورد که دانش‌آموزان بدون ترس از اشتباه، ایده‌های خود را مطرح کنند، تجربه بیاموزند، آزمایش کنند و از مسیر یادگیری لذت ببرند.

در الگوی تربیتی صالحین، خلاقیت تنها به هنر یا اختراع محدود نمی‌شود؛ بلکه در شیوه اندیشیدن، یادگیری، حل مسئله، کار گروهی، فعالیت‌های فرهنگی، علمی و مهارتی نیز نمود پیدا می‌کند. هدف آن است که دانش‌آموزان به جای تقلید صرف، توانایی خلق ایده‌های ارزشمند و اثرگذار را در خود پرورش دهند و برای ساختن آینده‌ای بهتر آماده شوند.

اهمیت این اصل

خلاقیت، موتور پیشرفت فرد و جامعه است. دانش‌آموزی که قدرت خلاقیت خود را پرورش می‌دهد، در مواجهه با مسائل، به دنبال راه‌حل‌های تازه می‌گردد، از تجربه کردن هراس ندارد و با اعتمادبه‌نفس بیشتری توانایی‌های خود را به نمایش می‌گذارد.

تقویت این اصل موجب افزایش نوآوری، رشد تفکر واگرا، ارتقای مهارت حل مسئله، افزایش انگیزه یادگیری و آمادگی بیشتر نوجوانان برای زندگی و مشاغل آینده خواهد شد.

نمود این اصل در مدرسه

اجرای این اصل در مدرسه می‌تواند از طریق باشگاه‌های مهارتی، جشنواره خوارزمی، ساخت ماکت، رباتیک، پرینتر سه‌بعدی، فیلم‌سازی، تولید محتوای آموزشی، پروژه‌های پژوهشی، فعالیت‌های هنری، طراحی بازی، کارگاه‌های خلاقیت و مسابقات ایده‌پردازی انجام شود.

همچنین ایجاد فضایی که دانش‌آموزان بتوانند ایده‌های خود را ارائه دهند، آزمایش کنند، از اشتباهات خود بیاموزند و محصولات خلاقانه تولید کنند، نقش مهمی در پرورش روحیه نوآوری خواهد داشت.

نقش‌ها در تحقق این اصل

نقش دانش‌آموز

دانش‌آموز باید با ذهنی کنجکاو، از تجربه کردن، پرسیدن و آزمودن راه‌های جدید استقبال کند و ایده‌های خود را با اعتمادبه‌نفس بیان نماید.

مطالعه، مشاهده، همکاری با دیگران، تمرین مستمر و استفاده از فرصت‌های آموزشی، زمینه شکوفایی استعدادهای خلاق او را فراهم می‌کند.

نقش مدرسه

مدرسه باید محیطی فراهم کند که در آن نوآوری، ایده‌پردازی و تجربه ارزشمند باشد. معلمان با استفاده از روش‌های فعال آموزشی، پروژه‌های عملی، کارگاه‌های مهارتی و فعالیت‌های گروهی می‌توانند فرصت بروز خلاقیت دانش‌آموزان را فراهم کنند.

حمایت از ایده‌های نو، ایجاد فضاهای آموزشی خلاق و فراهم کردن امکانات لازم برای ساخت و تولید، از مهم‌ترین وظایف مدرسه در تحقق این اصل است.

نقش خانواده

خانواده با تشویق فرزند به پرسشگری، مطالعه، تجربه، بازی‌های فکری، فعالیت‌های هنری و مهارتی، می‌تواند زمینه رشد خلاقیت او را فراهم کند.

والدین باید به جای تأکید بر یک پاسخ یا یک روش ثابت، فرزند خود را به اندیشیدن، کشف راه‌های جدید و بیان آزادانه ایده‌هایش تشویق کنند و تلاش او را حتی پیش از رسیدن به نتیجه، مورد حمایت و قدردانی قرار دهند.